Smartengeld is een vergoeding voor immateriële schade: pijn, verdriet, angst en verlies aan levensvreugde door letsel. Het gaat dus niet om concrete kosten zoals medische facturen of inkomensverlies, maar om de persoonlijke gevolgen die een ongeval of ander incident voor je heeft.
Smartengeld is een financiële vergoeding voor leed dat niet rechtstreeks in geld is uit te drukken. Denk aan lichamelijke pijn, angst, verdriet, blijvende littekens of beperkingen waardoor je minder kunt doen dan vóór het ongeval.
In de wet wordt dit immateriële schade genoemd. Smartengeld is daarmee iets anders dan materiële schade, zoals medische kosten, verlies van inkomen of kosten voor hulp in huis. Het Burgerlijk Wetboek geeft bij onder meer lichamelijk letsel en andere aantasting van de persoon recht op een naar billijkheid vast te stellen vergoeding.
Lichamelijke pijn, behandelingen, operaties en een langdurige of zware herstelperiode.
Angst, verdriet, trauma, onzekerheid of andere psychische klachten door wat er is gebeurd.
Minder kunnen sporten, werken, reizen, zorgen of deelnemen aan sociale activiteiten.
De invloed van het letsel op je zelfstandigheid, vrijheid, relaties en dagelijks leven.
Je krijgt niet automatisch smartengeld zodra je letsel hebt. Er moet een juridische basis zijn om de schade op iemand anders of een verzekeraar te verhalen.
Ook psychisch letsel kan aanleiding geven tot smartengeld. Daarbij is het wel belangrijk dat de psychische klachten voldoende kunnen worden gekoppeld aan de gebeurtenis waarvoor een ander aansprakelijk is.
Stel: je wordt als voetganger aangereden en breekt je been. Je hebt maandenlang pijn, moet revalideren en kunt tijdelijk niet sporten of voor je kinderen zorgen. Daarnaast word je angstig in het verkeer. De medische kosten en het verlies van inkomen zijn materiële schade. De pijn, angst en beperkingen in je dagelijks leven worden meegenomen bij het bepalen van het smartengeld.
Er bestaat in Nederland geen vast bedrag of standaardtarief voor smartengeld. De hoogte wordt per situatie beoordeeld. Daarbij wordt gekeken naar de ernst van het letsel en vooral naar de gevolgen die het letsel voor jouw leven heeft.
Factoren die kunnen meewegen zijn bijvoorbeeld:
Bij het bepalen van een passend bedrag wordt daarnaast gekeken naar bedragen die rechters in vergelijkbare zaken hebben toegekend. Hiervoor wordt in de letselschadepraktijk onder andere gebruikgemaakt van verzamelde rechtspraak, zoals de ANWB Smartengeldgids.
Wil je hier meer over weten? Lees dan uitgebreid hoe de hoogte van smartengeld wordt bepaald.
Er bestaat dus geen standaardbedrag. Twee mensen met hetzelfde medische letsel kunnen verschillende bedragen ontvangen wanneer de gevolgen voor hun dagelijks leven sterk verschillen.
Smartengeld is niet alleen bedoeld voor zeer ernstig of blijvend letsel. Ook bij letsel waarvan je uiteindelijk herstelt kan er recht op smartengeld bestaan. De ernst en duur van de gevolgen hebben vervolgens invloed op de hoogte.
Bijvoorbeeld een botbreuk, spierletsel, peesletsel of hersenschudding waarvan herstel wordt verwacht.
Blijvende lichamelijke beperkingen kunnen grote invloed hebben op werk, zelfstandigheid en dagelijks leven.
Bij bijvoorbeeld verlamming, rolstoelafhankelijkheid of verlies van een lichaamsfunctie kunnen de gevolgen zeer groot zijn.
Ook aantoonbare psychische gevolgen, zoals trauma of ernstige angstklachten, kunnen worden meegenomen.
Ook specifieke blijvende gevolgen, zoals verlies van reukvermogen of ernstige ontsiering door littekens, kunnen van invloed zijn op het smartengeld. Het gaat uiteindelijk niet alleen om de naam van het letsel, maar vooral om wat het letsel voor jouw leven betekent.
Nee. Smartengeld is meestal één onderdeel van de totale letselschadevergoeding.
De totale schadevergoeding kan daarnaast bijvoorbeeld bestaan uit medische kosten, inkomensverlies, huishoudelijke hulp, reiskosten, studievertraging en toekomstige schade. Smartengeld ziet specifiek op de immateriële gevolgen van het letsel.
Lees ook het verschil tussen materiële en immateriële schade.
Smartengeld is in beginsel geen belastbaar inkomen in box 1. Je ontvangt het immers als vergoeding voor immateriële schade en niet als loon of inkomen uit werk.
Na uitbetaling kan het bedrag wel onderdeel worden van je vermogen. Als het geld bijvoorbeeld op je bankrekening staat, kan het daardoor relevant worden voor de belastingheffing in box 3. De Belastingdienst behandelt ook een letselschade-uitkering als vermogen voor box 3 wanneer deze op de peildatum tot je bezittingen behoort.
Voor toeslagen gelden aparte regels. Smartengeld wordt door Dienst Toeslagen aangemerkt als bijzonder vermogen. Je kunt verzoeken om het smartengeld niet mee te laten tellen als vermogen bij de beoordeling van bepaalde toeslagen.
Kort gezegd: over het smartengeld zelf betaal je doorgaans geen inkomstenbelasting, maar het ontvangen bedrag kan later wel gevolgen hebben voor je vermogen en daarmee voor box 3. De precieze fiscale gevolgen hangen af van je persoonlijke situatie.
Voor het bepalen van smartengeld moet duidelijk worden welke gevolgen het letsel daadwerkelijk voor jou heeft gehad. Medische informatie is daarbij belangrijk, maar vertelt niet altijd het hele verhaal.
Ook informatie over je dagelijkse beperkingen kan relevant zijn. Denk aan hoe lang je pijn hebt gehad, welke activiteiten niet meer lukten, of je hulp nodig had en of je door het ongeval angstiger of minder zelfstandig bent geworden.
Je bent niet verplicht om een advocaat in te schakelen om smartengeld te vragen. Juridische hulp kan wel belangrijk zijn bij het beoordelen van aansprakelijkheid, het vastleggen van de gevolgen van het letsel en het bepalen van een passend smartengeldbedrag.
Een letselschadespecialist kan daarnaast beoordelen of bij de schadeberekening niet alleen het smartengeld, maar ook andere schadeposten worden meegenomen. Zo voorkom je dat de claim uitsluitend draait om het zichtbare letsel terwijl bijvoorbeeld inkomensschade of toekomstige kosten worden vergeten.
Smartengeld is een financiële vergoeding voor immateriële schade, zoals pijn, verdriet, angst en verlies aan levensvreugde door letsel.
Dat kan wanneer je immateriële schade hebt geleden en er een juridische mogelijkheid bestaat om die schade op een aansprakelijke partij of verzekering te verhalen.
Er is geen standaardbedrag. Onder andere de ernst en duur van het letsel, blijvende gevolgen en de impact op je dagelijks leven spelen een rol.
Het smartengeld zelf is doorgaans niet belast als inkomen in box 1. Na ontvangst kan het bedrag wel onderdeel worden van je vermogen in box 3.
Blijvend letsel kan een belangrijke factor zijn bij het bepalen van smartengeld. Ook de gevolgen voor zelfstandigheid, werk, hobby’s en dagelijks leven worden meegenomen.
Dat kan. Psychische klachten kunnen tot immateriële schade behoren wanneer ze voldoende kunnen worden onderbouwd en samenhangen met de gebeurtenis.
Er is geen vast wettelijk tarief. Bij de beoordeling wordt onder meer gekeken naar vergelijkbare rechterlijke uitspraken en de persoonlijke gevolgen van het letsel.
Ja. Smartengeld vergoedt de immateriële schade. Materiële schadeposten zoals inkomensverlies en gemaakte kosten worden afzonderlijk berekend.
Heb je letsel opgelopen door een ongeval en is een ander mogelijk aansprakelijk? Laat je situatie vrijblijvend beoordelen. We kijken naar je letsel, de gevolgen voor je dagelijks leven en welke materiële én immateriële schade kan worden verhaald.
Laat mijn smartengeld beoordelen